Atiso được dùng gần như toàn cây, và mỗi bộ phận có tỉ lệ nước khác hẳn nhau. Hoa mọng nước, lá mỏng và nhiều xơ, thân rễ đặc — ba bài toán trong một cây.
Atiso sấy bằng công nghệ nào
Cynarin, hoạt chất chính của atiso, kém bền nhiệt. Ngoài ra hoa atiso chứa rất nhiều nước và có cấu trúc nhiều lớp bẹ xếp chồng, nên hơi nước từ lớp trong rất khó thoát. Sấy lạnh cho phép chạy dài ở nhiệt thấp — điều bắt buộc với phần hoa.
Thông số sấy atiso
| Thông số | Dải làm việc | Vì sao đặt như vậy |
|---|---|---|
| Công nghệ nên dùng | Sấy lạnh | Cynarin kém bền nhiệt, và hoa cần mẻ dài ở nhiệt thấp |
| Nhiệt độ làm việc | Hoa 45–52 °C; lá 42–46 °C | Lá mỏng cần nhiệt thấp hơn hoa |
| Chuẩn bị nguyên liệu | Bổ đôi hoặc tách bẹ hoa, thái lá, thái lát thân rễ 4–6 mm | Hoa để nguyên là lớp trong không khô |
| Độ ẩm thành phẩm | 8–10 % | Thân rễ cần xuống 8 % vì đặc và dễ mốc |
| Thời gian một mẻ | Hoa 16–24 giờ; lá 8–12 giờ | Hoa là phần lâu nhất của cây |
| Khối lượng còn lại | 8–12 % với hoa; 12–18 % với lá | Hoa atiso chứa khoảng 85–88 % nước |
Dải điển hình của ngànhKhoảng làm việc thông dụng, không phải số đo của một lô cụ thể.
Hai lỗi hay gặp khi sấy atiso
Sấy hoa atiso để nguyên
Bẹ hoa xếp chồng nhiều lớp, hơi nước từ lớp trong gần như không thoát được. Bên ngoài khô giòn trong khi lõi vẫn ẩm, và lô mốc từ trong sau vài tuần. Phải bổ đôi hoặc tách bẹ.
Gộp hoa, lá và thân rễ vào một mẻ
Lá đạt độ ẩm sau 8 giờ, hoa cần tới 24 giờ. Chạy chung thì lá cháy và mất hoạt chất trong khi hoa chưa đạt. Tách mẻ theo bộ phận là bắt buộc với cây này.
Một đơn sấy atiso chạy thế nào
- Nhận và cân. Nguyên liệu được cân khi vào xưởng, phân loại và loại phần không đạt. Con số này là căn cứ tính tỉ lệ hao hụt.
- Sơ chế. Bổ đôi hoặc tách bẹ hoa, thái lá, thái lát thân rễ 4–6 mm.
- Sấy. Chạy ở Hoa 45–52 °C; lá 42–46 °C trong khoảng Hoa 16–24 giờ; lá 8–12 giờ, theo dõi đường cong nhiệt và đảo khay giữa mẻ.
- Kiểm ẩm. Đo tại lõi phần dày nhất cho tới khi đạt 8–10 %. Đo ở rìa luôn cho kết quả đẹp hơn thực tế.
- Để nguội và đóng gói. Để nguội hẳn rồi mới đóng — đóng lúc còn ấm là nhốt hơi nước trong bao. Đóng theo quy cách đã chốt, dán nhãn của khách nếu có.
Mỗi lô đi kèm một phiếu sấy ghi khối lượng vào và ra, thông số đã chạy và độ ẩm đo được. Phiếu này là thứ khiến mẻ thứ mười giống mẻ đầu tiên.
Kiểm tra gì khi nhận hàng
- Độ ẩm. Đối chiếu với mức 8–10 % đã chốt trong hợp đồng, đo ở phần dày nhất chứ không ở rìa.
- Độ đồng đều. Lấy ngẫu nhiên vài chục miếng ở các vị trí khác nhau trong lô; chúng phải giống nhau về màu và độ khô.
- Tỉ lệ hao hụt. So khối lượng thành phẩm với khối lượng nguyên liệu ghi trên phiếu sấy.
- Bao bì. Kiểm tra độ kín của mối hàn và sự có mặt của gói hút ẩm nếu quy cách có yêu cầu.
Hao hụt và cách tính giá
Mười ki-lô-gam hoa atiso tươi cho khoảng 0,8 đến 1,2 ki-lô-gam thành phẩm; lá cho 1,2 đến 1,8 ki-lô-gam. Báo giá tách riêng từng bộ phận vì tỉ lệ và thời gian mẻ khác nhau.
Cách tính đầy đủ nằm ở trang giá sấy gia công. Con số của đúng lô hàng anh chị có chỉ chắc chắn sau khi cân trên mẻ thử.
Chuẩn bị gì trước khi gửi mẫu
- Tách riêng hoa, lá và thân rễ khi gửi, ghi rõ khối lượng từng phần.
- Bổ đôi hoa hoặc tách bẹ nếu có điều kiện — giảm đáng kể thời gian mẻ.
- Chuyển trong ngày, giữ mát; hoa atiso thâm rất nhanh ở mặt cắt.
- Báo rõ sản phẩm cuối là trà túi lọc, trà lát hay nguyên liệu nấu cao.
Mẫu thử chỉ cần 200–500 gam. Xưởng chạy thử trên chính dây chuyền sẽ dùng cho đơn thật, gửi lại ảnh thành phẩm, tỉ lệ hao hụt và bảng giá trong vòng 24 giờ.
Hỏi đáp
Hoa atiso sấy có giữ được vị ngọt không?
Giữ được phần lớn nếu sấy ở dải 45 đến 52 độ C. Vị ngọt của atiso đến từ đường và inulin, cả hai khá bền; thứ mất nhiều hơn là hoạt chất cynarin ở nhiệt cao.
Nên sấy hoa hay lá atiso?
Tuỳ sản phẩm. Trà hoa atiso bán được giá hơn nhưng tỉ lệ hao hụt lớn; lá cho tỉ lệ tốt hơn và thường dùng làm trà túi lọc hoặc nguyên liệu nấu cao.
Vì sao hoa atiso sấy bị đen ở mặt cắt?
Do enzyme oxy hoá ngay sau khi bổ. Bổ tới đâu vào khay tới đó, hoặc chần nhanh trước khi sấy nếu sản phẩm cuối chấp nhận được.
Đặt gia công sấy atiso cần tối thiểu bao nhiêu nguyên liệu?
Mẻ thử nhận từ 200 gam, đủ để chốt nhiệt độ, thời gian và độ ẩm đích cho đúng lô của anh chị. Với đơn thật, gia công sấy atiso nên gom đủ một mẻ máy vì chi phí một mẻ gần như không đổi theo khối lượng. Xưởng báo giá trong 24 giờ sau khi chạy mẻ thử và cân thành phẩm.
Dịch vụ sấy atiso của xưởng gồm những gì?
Xưởng nhận nguyên liệu, sơ chế theo yêu cầu đã thống nhất, chạy mẻ đúng thông số đã chốt trên mẻ thử, rồi đóng gói và bàn giao kèm phiếu sấy ghi lại nhiệt độ và thời gian. Sấy atiso gia công nghĩa là nguyên liệu và thành phẩm đều thuộc về anh chị; xưởng chỉ bán công đoạn làm khô và đóng gói, không mua bán nguyên liệu.
Nhàn Trần Gia
Người sáng lập và điều hành dịch vụ sấy gia công Hoàng Trà. Toàn bộ thông số sấy đăng trên trang này được lấy từ phiếu sấy thực tế của xưởng và duyệt trước khi đăng.
Dịch vụ liên quan
Trước khi gửi hàng, anh chị nên xem thêm
Bài cùng nhóm sấy dược liệu
Gửi mẫu, nhận báo giá trong 24 giờ
Gửi 200–500 g mẫu kèm yêu cầu về độ ẩm, màu và quy cách đóng gói. Xưởng sấy thử, gửi lại ảnh thành phẩm và bảng giá theo mẻ.