Đinh lăng là ví dụ điển hình của nguyên liệu mà ba bộ phận cần ba thông số khác nhau. Rễ đặc và nhiều saponin, thân có xơ, lá mỏng và nhiều tinh dầu. Gộp cả ba vào một mẻ là chắc chắn có phần không đạt.
Đinh lăng sấy bằng công nghệ nào
Saponin trong rễ kém bền nhiệt, còn tinh dầu trong lá bay hơi sớm hơn nước. Cả hai đều đẩy thông số về phía nhiệt thấp: rễ chạy 45–50 °C, lá chạy 38–42 °C. Thân chịu được nhiệt cao hơn nhưng thường được gộp với rễ cho gọn lịch máy.
Thông số sấy đinh lăng
| Thông số | Dải làm việc | Vì sao đặt như vậy |
|---|---|---|
| Công nghệ nên dùng | Sấy lạnh | Giữ saponin ở rễ và tinh dầu ở lá |
| Nhiệt độ làm việc | Rễ 45–50 °C; lá 38–42 °C | Chênh lệch này là lý do phải tách mẻ |
| Chuẩn bị nguyên liệu | Rửa sạch đất, thái lát rễ 3–5 mm, lá để nguyên | Rễ thái dày là lõi không khô kịp |
| Độ ẩm thành phẩm | 8–10 % | Rễ để cao hơn 12 % rất dễ mốc |
| Thời gian một mẻ | Rễ 14–20 giờ; lá 6–10 giờ | Gộp mẻ thì lá cháy trước khi rễ đạt |
| Khối lượng còn lại | 25–35 % với rễ; 10–15 % với lá | Rễ già cho tỉ lệ cao hơn rễ non |
Dải điển hình của ngànhKhoảng làm việc thông dụng, không phải số đo của một lô cụ thể.
Hai lỗi hay gặp khi sấy đinh lăng
Rửa rễ mà không chải kỹ kẽ
Đất bám trong kẽ rễ không trôi bằng cách xối nước. Sau khi sấy, đất khô lại thành hạt cứng lẫn trong lát và không loại được nữa. Phải ngâm và chải bằng bàn chải trước khi thái.
Sấy chung rễ với lá
Lá đạt độ ẩm đích sau 6–8 giờ trong khi rễ mới đi được nửa đường. Để nguyên thì lá mất hết tinh dầu; lấy lá ra giữa chừng thì phải mở buồng và phá điều kiện của cả mẻ.
Một đơn sấy đinh lăng chạy thế nào
- Nhận và cân. Nguyên liệu được cân khi vào xưởng, phân loại và loại phần không đạt. Con số này là căn cứ tính tỉ lệ hao hụt.
- Sơ chế. Rửa sạch đất, thái lát rễ 3–5 mm, lá để nguyên.
- Sấy. Chạy ở Rễ 45–50 °C; lá 38–42 °C trong khoảng Rễ 14–20 giờ; lá 6–10 giờ, theo dõi đường cong nhiệt và đảo khay giữa mẻ.
- Kiểm ẩm. Đo tại lõi phần dày nhất cho tới khi đạt 8–10 %. Đo ở rìa luôn cho kết quả đẹp hơn thực tế.
- Để nguội và đóng gói. Để nguội hẳn rồi mới đóng — đóng lúc còn ấm là nhốt hơi nước trong bao. Đóng theo quy cách đã chốt, dán nhãn của khách nếu có.
Mỗi lô đi kèm một phiếu sấy ghi khối lượng vào và ra, thông số đã chạy và độ ẩm đo được. Phiếu này là thứ khiến mẻ thứ mười giống mẻ đầu tiên.
Kiểm tra gì khi nhận hàng
- Độ ẩm. Đối chiếu với mức 8–10 % đã chốt trong hợp đồng, đo ở phần dày nhất chứ không ở rìa.
- Độ đồng đều. Lấy ngẫu nhiên vài chục miếng ở các vị trí khác nhau trong lô; chúng phải giống nhau về màu và độ khô.
- Tỉ lệ hao hụt. So khối lượng thành phẩm với khối lượng nguyên liệu ghi trên phiếu sấy.
- Bao bì. Kiểm tra độ kín của mối hàn và sự có mặt của gói hút ẩm nếu quy cách có yêu cầu.
Hao hụt và cách tính giá
Mười ki-lô-gam rễ đinh lăng tươi cho khoảng 2,5 đến 3,5 ki-lô-gam rễ khô; lá tươi cho khoảng 1,0 đến 1,5 ki-lô-gam. Khi báo giá cần tách riêng hai phần vì tỉ lệ chênh nhau hơn hai lần.
Cách tính đầy đủ nằm ở trang giá sấy gia công. Con số của đúng lô hàng anh chị có chỉ chắc chắn sau khi cân trên mẻ thử.
Chuẩn bị gì trước khi gửi mẫu
- Tách riêng rễ, thân và lá khi gửi, ghi rõ khối lượng từng phần.
- Ngâm và chải sạch đất trong kẽ rễ trước khi thái.
- Ghi tuổi cây nếu biết — rễ đinh lăng từ ba năm trở lên có giá trị khác hẳn rễ non.
- Chuyển trong ngày, giữ mát, không để lá héo trước khi vào khay.
Mẫu thử chỉ cần 200–500 gam. Xưởng chạy thử trên chính dây chuyền sẽ dùng cho đơn thật, gửi lại ảnh thành phẩm, tỉ lệ hao hụt và bảng giá trong vòng 24 giờ.
Hỏi đáp
Rễ đinh lăng mấy năm thì nên sấy?
Về mặt gia công, xưởng sấy được mọi độ tuổi. Về giá trị, rễ từ ba năm trở lên được thị trường trả cao hơn nhiều. Xưởng ghi tuổi cây vào phiếu sấy nếu anh chị cung cấp.
Lá đinh lăng có sấy được không?
Được, nhưng phải chạy mẻ riêng ở 38 đến 42 độ C vì lá nhiều tinh dầu và mỏng hơn rễ rất nhiều.
Vì sao rễ đinh lăng sấy bị mốc trong kho?
Thường do lõi lát còn ẩm khi đóng gói. Đo độ ẩm ở lõi lát dày nhất, không đo ở rìa, và để nguội hẳn trước khi đóng.
Gia công sấy đinh lăng tính giá theo gì?
Mẻ thử nhận từ 200 gam, đủ để chốt nhiệt độ, thời gian và độ ẩm đích cho đúng lô của anh chị. Với đơn thật, gia công sấy đinh lăng nên gom đủ một mẻ máy vì chi phí một mẻ gần như không đổi theo khối lượng. Xưởng báo giá trong 24 giờ sau khi chạy mẻ thử và cân thành phẩm.
Dịch vụ sấy đinh lăng của xưởng gồm những gì?
Xưởng nhận nguyên liệu, sơ chế theo yêu cầu đã thống nhất, chạy mẻ đúng thông số đã chốt trên mẻ thử, rồi đóng gói và bàn giao kèm phiếu sấy ghi lại nhiệt độ và thời gian. Sấy đinh lăng gia công nghĩa là nguyên liệu và thành phẩm đều thuộc về anh chị; xưởng chỉ bán công đoạn làm khô và đóng gói, không mua bán nguyên liệu.
Nhàn Trần Gia
Người sáng lập và điều hành dịch vụ sấy gia công Hoàng Trà. Toàn bộ thông số sấy đăng trên trang này được lấy từ phiếu sấy thực tế của xưởng và duyệt trước khi đăng.
Dịch vụ liên quan
Trước khi gửi hàng, anh chị nên xem thêm
Bài cùng nhóm sấy dược liệu
Gửi mẫu, nhận báo giá trong 24 giờ
Gửi 200–500 g mẫu kèm yêu cầu về độ ẩm, màu và quy cách đóng gói. Xưởng sấy thử, gửi lại ảnh thành phẩm và bảng giá theo mẻ.