Dịch Vụ Sấy Đương Quy Gia Công: Giữ Tinh Dầu Trong Rễ

Đương quy có tinh dầu thơm nằm trong rễ, bay hơi sớm khi sấy nóng. Thông số 45–52°C, cách thái lát, hao hụt và hai lỗi hay gặp.

Nguyên liệu đương quy trước khi đưa vào mẻ sấy tại xưởng gia công
Ảnh: SwarmCheng / Wikimedia Commons — CC BY-SA

Thứ người mua đánh giá đầu tiên ở đương quy là mùi thơm ngọt đặc trưng khi bẻ lát. Mùi ấy đến từ tinh dầu trong rễ, và tinh dầu bay hơi ở nhiệt thấp hơn nước rất nhiều.

Đương quy sấy bằng công nghệ nào

Đây là bài toán giống với các dược liệu chứa tinh dầu: mọi độ nóng dư thừa đều đổi hương lấy tốc độ. Sấy lạnh 45–52 °C giữ được phần lớn hương và cho lát màu vàng ngà sáng. Sấy nóng cho lát sẫm màu, mùi nhạt và có nét khét ở rìa.

Thông số sấy đương quy

Thông số sấy đương quy
Thông số Dải làm việc Vì sao đặt như vậy
Công nghệ nên dùng Sấy lạnh Tinh dầu trong rễ bay hơi sớm hơn nước nên nhiệt phải thấp
Nhiệt độ làm việc 45–52 °C Trên 58 °C hương nhạt rõ và rìa lát sẫm
Chuẩn bị nguyên liệu Rửa, để ráo, thái lát 2–4 mm theo chiều ngang Lát ngang cho mặt cắt đẹp và khô đều
Độ ẩm thành phẩm 8–11 % Rễ nhiều tinh bột nên phải khô sâu
Thời gian một mẻ 10–16 giờ Rễ cái dày hơn rễ nhánh nhiều
Khối lượng còn lại 25–33 % Tính trên rễ tươi đã cắt bỏ phần thân lá

Dải điển hình của ngànhKhoảng làm việc thông dụng, không phải số đo của một lô cụ thể.

Hai lỗi hay gặp khi sấy đương quy

Ngâm rễ để rửa cho sạch

Rễ ngâm nước vừa hút thêm nước vừa trôi mất một phần tinh dầu ở lớp ngoài. Rửa nhanh dưới vòi và chải kẽ, không ngâm.

Sấy chung rễ cái với rễ nhánh

Rễ nhánh mảnh khô sau tám giờ, rễ cái cần tới mười sáu giờ. Để chung thì rễ nhánh khô quá và mất hương, trong khi rễ cái vẫn chưa đạt. Tách hai loại ra hai khay hoặc hai mẻ.

Một đơn sấy đương quy chạy thế nào

  1. Nhận và cân. Nguyên liệu được cân khi vào xưởng, phân loại và loại phần không đạt. Con số này là căn cứ tính tỉ lệ hao hụt.
  2. Sơ chế. Rửa, để ráo, thái lát 2–4 mm theo chiều ngang.
  3. Sấy. Chạy ở 45–52 °C trong khoảng 10–16 giờ, theo dõi đường cong nhiệt và đảo khay giữa mẻ.
  4. Kiểm ẩm. Đo tại lõi phần dày nhất cho tới khi đạt 8–11 %. Đo ở rìa luôn cho kết quả đẹp hơn thực tế.
  5. Để nguội và đóng gói. Để nguội hẳn rồi mới đóng — đóng lúc còn ấm là nhốt hơi nước trong bao. Đóng theo quy cách đã chốt, dán nhãn của khách nếu có.

Mỗi lô đi kèm một phiếu sấy ghi khối lượng vào và ra, thông số đã chạy và độ ẩm đo được. Phiếu này là thứ khiến mẻ thứ mười giống mẻ đầu tiên.

Kiểm tra gì khi nhận hàng

  • Độ ẩm. Đối chiếu với mức 8–11 % đã chốt trong hợp đồng, đo ở phần dày nhất chứ không ở rìa.
  • Độ đồng đều. Lấy ngẫu nhiên vài chục miếng ở các vị trí khác nhau trong lô; chúng phải giống nhau về màu và độ khô.
  • Tỉ lệ hao hụt. So khối lượng thành phẩm với khối lượng nguyên liệu ghi trên phiếu sấy.
  • Bao bì. Kiểm tra độ kín của mối hàn và sự có mặt của gói hút ẩm nếu quy cách có yêu cầu.

Hao hụt và cách tính giá

Mười ki-lô-gam rễ đương quy tươi cho khoảng 2,5 đến 3,3 ki-lô-gam lát khô. Rễ cái cho tỉ lệ cao hơn rễ nhánh vì nhiều chất khô hơn.

Cách tính đầy đủ nằm ở trang giá sấy gia công. Con số của đúng lô hàng anh chị có chỉ chắc chắn sau khi cân trên mẻ thử.

Chuẩn bị gì trước khi gửi mẫu

  • Cắt bỏ phần thân lá, giữ nguyên phần đầu rễ nếu khách cần nhận dạng.
  • Rửa nhanh, chải kẽ, để ráo trong bóng râm.
  • Tách riêng rễ cái và rễ nhánh khi gửi.
  • Báo rõ độ dày lát mong muốn và sản phẩm cuối là thuốc thang, ngâm rượu hay nấu cao.

Mẫu thử chỉ cần 200–500 gam. Xưởng chạy thử trên chính dây chuyền sẽ dùng cho đơn thật, gửi lại ảnh thành phẩm, tỉ lệ hao hụt và bảng giá trong vòng 24 giờ.

Hỏi đáp

Vì sao đương quy sấy mất mùi thơm?

Do nhiệt vượt 58 độ C hoặc do rễ bị ngâm nước lâu ở khâu rửa. Cả hai đều lấy đi tinh dầu trước khi nguyên liệu vào mẻ chính.

Lát đương quy nên dày bao nhiêu?

Hai đến bốn milimét. Mỏng hơn thì lát cong và dễ vỡ; dày hơn thì lõi lâu khô và rủi ro ẩm tăng.

Xưởng có sao tẩm đương quy không?

Không. Sao tẩm là khâu bào chế theo bài thuốc, do cơ sở đông dược thực hiện. Xưởng nhận sấy khô trước hoặc sau khâu đó theo yêu cầu của anh chị.

Xưởng nhận gia công sấy đương quy từ sản lượng bao nhiêu?

Mẻ thử nhận từ 200 gam, đủ để chốt nhiệt độ, thời gian và độ ẩm đích cho đúng lô của anh chị. Với đơn thật, gia công sấy đương quy nên gom đủ một mẻ máy vì chi phí một mẻ gần như không đổi theo khối lượng. Xưởng báo giá trong 24 giờ sau khi chạy mẻ thử và cân thành phẩm.

Dịch vụ sấy đương quy của xưởng gồm những gì?

Xưởng nhận nguyên liệu, sơ chế theo yêu cầu đã thống nhất, chạy mẻ đúng thông số đã chốt trên mẻ thử, rồi đóng gói và bàn giao kèm phiếu sấy ghi lại nhiệt độ và thời gian. Sấy đương quy gia công nghĩa là nguyên liệu và thành phẩm đều thuộc về anh chị; xưởng chỉ bán công đoạn làm khô và đóng gói, không mua bán nguyên liệu.

Nhàn Trần Gia — Người sáng lập và điều hành dịch vụ sấy gia công Hoàng Trà

Nhàn Trần Gia

Người sáng lập và điều hành dịch vụ sấy gia công Hoàng Trà. Toàn bộ thông số sấy đăng trên trang này được lấy từ phiếu sấy thực tế của xưởng và duyệt trước khi đăng.

Dịch vụ liên quan

Trước khi gửi hàng, anh chị nên xem thêm

Bài cùng nhóm sấy dược liệu

Gửi mẫu, nhận báo giá trong 24 giờ

Gửi 200–500 g mẫu kèm yêu cầu về độ ẩm, màu và quy cách đóng gói. Xưởng sấy thử, gửi lại ảnh thành phẩm và bảng giá theo mẻ.