Menthol — thứ tạo nên cảm giác the mát của bạc hà — bay hơi ở nhiệt rất thấp. Đó là lý do lá bạc hà sấy ở 60 °C nhìn vẫn xanh nhưng ngửi gần như không còn mùi gì.
Lá bạc hà sấy bằng công nghệ nào
Sấy lạnh 35–42 °C là dải duy nhất giữ được menthol ở mức đủ để làm trà. Đây cũng là dải thấp ngang hoa nhài và oải hương, dù bạc hà là lá chứ không phải hoa. Với bạc hà làm nguyên liệu chưng cất thì không cần sấy, đưa lá tươi thẳng vào nồi cất.
Thông số sấy lá bạc hà
| Thông số | Dải làm việc | Vì sao đặt như vậy |
|---|---|---|
| Công nghệ nên dùng | Sấy lạnh | Menthol bay hơi ở nhiệt rất thấp, thấp hơn cả nhiều loại hoa |
| Nhiệt độ làm việc | 35–42 °C | Trên 48 °C mùi the gần như biến mất |
| Chuẩn bị nguyên liệu | Nhặt lá, bỏ thân già, rửa nhanh và để ráo | Thân già làm nước pha đắng |
| Độ ẩm thành phẩm | 6–8 % | Lá mỏng nên đạt rất nhanh |
| Thời gian một mẻ | 4–7 giờ | Không ép nhiệt để rút ngắn |
| Khối lượng còn lại | 8–13 % | Lá tươi chứa khoảng 88 % nước |
Dải điển hình của ngànhKhoảng làm việc thông dụng, không phải số đo của một lô cụ thể.
Hai lỗi hay gặp khi sấy lá bạc hà
Sấy nhanh ở nhiệt cao vì thấy lá mỏng
Lá mỏng đúng là khô nhanh, nhưng menthol bay còn nhanh hơn nước. Mẻ 60 độ C xong trong hai giờ và cho ra lá xanh không mùi — thứ không ai mua để làm trà bạc hà.
Vò lá khi thu hái
Vò làm vỡ túi tinh dầu trên bề mặt lá và mùi bay ngay tại ruộng. Hái nhẹ tay, đựng rổ thoáng, không nén.
Một đơn sấy lá bạc hà chạy thế nào
- Nhận và cân. Nguyên liệu được cân khi vào xưởng, phân loại và loại phần không đạt. Con số này là căn cứ tính tỉ lệ hao hụt.
- Sơ chế. Nhặt lá, bỏ thân già, rửa nhanh và để ráo.
- Sấy. Chạy ở 35–42 °C trong khoảng 4–7 giờ, theo dõi đường cong nhiệt và đảo khay giữa mẻ.
- Kiểm ẩm. Đo tại lõi phần dày nhất cho tới khi đạt 6–8 %. Đo ở rìa luôn cho kết quả đẹp hơn thực tế.
- Để nguội và đóng gói. Để nguội hẳn rồi mới đóng — đóng lúc còn ấm là nhốt hơi nước trong bao. Đóng theo quy cách đã chốt, dán nhãn của khách nếu có.
Mỗi lô đi kèm một phiếu sấy ghi khối lượng vào và ra, thông số đã chạy và độ ẩm đo được. Phiếu này là thứ khiến mẻ thứ mười giống mẻ đầu tiên.
Kiểm tra gì khi nhận hàng
- Độ ẩm. Đối chiếu với mức 6–8 % đã chốt trong hợp đồng, đo ở phần dày nhất chứ không ở rìa.
- Độ đồng đều. Lấy ngẫu nhiên vài chục miếng ở các vị trí khác nhau trong lô; chúng phải giống nhau về màu và độ khô.
- Tỉ lệ hao hụt. So khối lượng thành phẩm với khối lượng nguyên liệu ghi trên phiếu sấy.
- Bao bì. Kiểm tra độ kín của mối hàn và sự có mặt của gói hút ẩm nếu quy cách có yêu cầu.
Hao hụt và cách tính giá
Mười ki-lô-gam lá bạc hà tươi cho khoảng 0,8 đến 1,3 ki-lô-gam lá khô. Lá bánh tẻ cho tỉ lệ nhỉnh hơn lá non.
Cách tính đầy đủ nằm ở trang giá sấy gia công. Con số của đúng lô hàng anh chị có chỉ chắc chắn sau khi cân trên mẻ thử.
Chuẩn bị gì trước khi gửi mẫu
- Hái buổi sáng sau khi sương khô, lúc cây chưa ra hoa.
- Nhặt lá, bỏ thân già và cành cứng.
- Rửa nhanh, để ráo trong bóng râm, không vò không nén.
- Chuyển trong ngày; lá để đống sẽ tự sinh nhiệt và thâm.
Mẫu thử chỉ cần 200–500 gam. Xưởng chạy thử trên chính dây chuyền sẽ dùng cho đơn thật, gửi lại ảnh thành phẩm, tỉ lệ hao hụt và bảng giá trong vòng 24 giờ.
Hỏi đáp
Lá bạc hà sấy còn the không?
Còn rõ nếu sấy dưới 42 độ C và vào mẻ sớm. Mức the giảm dần theo thời gian lưu kho, nên nên đóng túi kín và dùng trong sáu tới chín tháng.
Có sấy được húng lủi, húng quế cùng cách không?
Được, cùng dải nhiệt 35 đến 42 độ C vì đều là lá nhiều tinh dầu. Nhưng phải chạy mẻ riêng vì các loại này lây mùi sang nhau rất mạnh.
Xưởng có chưng cất tinh dầu bạc hà không?
Không. Và nếu mục tiêu là tinh dầu thì không nên sấy trước — lá tươi đưa thẳng vào nồi cất cho hiệu suất cao hơn nhiều.
Xưởng nhận gia công sấy lá bạc hà từ sản lượng bao nhiêu?
Mẻ thử nhận từ 200 gam, đủ để chốt nhiệt độ, thời gian và độ ẩm đích cho đúng lô của anh chị. Với đơn thật, gia công sấy lá bạc hà nên gom đủ một mẻ máy vì chi phí một mẻ gần như không đổi theo khối lượng. Xưởng báo giá trong 24 giờ sau khi chạy mẻ thử và cân thành phẩm.
Dịch vụ sấy lá bạc hà của xưởng gồm những gì?
Xưởng nhận nguyên liệu, sơ chế theo yêu cầu đã thống nhất, chạy mẻ đúng thông số đã chốt trên mẻ thử, rồi đóng gói và bàn giao kèm phiếu sấy ghi lại nhiệt độ và thời gian. Sấy lá bạc hà gia công nghĩa là nguyên liệu và thành phẩm đều thuộc về anh chị; xưởng chỉ bán công đoạn làm khô và đóng gói, không mua bán nguyên liệu.
Nhàn Trần Gia
Người sáng lập và điều hành dịch vụ sấy gia công Hoàng Trà. Toàn bộ thông số sấy đăng trên trang này được lấy từ phiếu sấy thực tế của xưởng và duyệt trước khi đăng.
Dịch vụ liên quan
Trước khi gửi hàng, anh chị nên xem thêm
Bài cùng nhóm sấy hoa & trà
Gửi mẫu, nhận báo giá trong 24 giờ
Gửi 200–500 g mẫu kèm yêu cầu về độ ẩm, màu và quy cách đóng gói. Xưởng sấy thử, gửi lại ảnh thành phẩm và bảng giá theo mẻ.