Linh chi là dược liệu dày và đặc bậc nhất trong nhóm. Nước từ lõi tai nấm khuếch tán ra rất chậm, nên mẻ dài hơn nhiều so với cảm giác khi cầm tai nấm khô trên tay.
Nấm linh chi sấy bằng công nghệ nào
Triterpenoid và polysaccharide trong linh chi kém bền nhiệt. Ở 60 °C, tai nấm khô nhanh nhưng mặt trên mất lớp bóng đặc trưng và chuyển sang nâu xỉn — dấu hiệu người mua có kinh nghiệm nhận ra ngay. Sấy lạnh 45–50 °C giữ được cả màu lẫn hoạt chất. Với linh chi làm bột chiết thì thăng hoa cho hiệu suất chiết tốt hơn nhưng chi phí thường không tương xứng.
Thông số sấy nấm linh chi
| Thông số | Dải làm việc | Vì sao đặt như vậy |
|---|---|---|
| Công nghệ nên dùng | Sấy lạnh | Giữ lớp bóng mặt trên và hoạt chất kém bền nhiệt |
| Nhiệt độ làm việc | 45–50 °C | Trên 55 °C mặt tai nấm mất bóng và ngả nâu xỉn |
| Chuẩn bị nguyên liệu | Cắt chân, làm sạch bào tử mặt dưới, thái lát 3–5 mm nếu làm hàng lát | Tai nguyên cần mẻ dài gấp đôi lát |
| Độ ẩm thành phẩm | 10–12 % | Linh chi còn ẩm rất dễ mốc khi lưu kho dài |
| Thời gian một mẻ | 18–30 giờ | Tai nguyên dày có thể vượt 30 giờ |
| Khối lượng còn lại | 30–40 % | Nấm linh chi ít nước hơn nấm ăn nhiều |
Dải điển hình của ngànhKhoảng làm việc thông dụng, không phải số đo của một lô cụ thể.
Hai lỗi hay gặp khi sấy nấm linh chi
Sấy tai nguyên rồi mới thái
Tai khô cứng như gỗ, thái ra là vỡ vụn và lưỡi dao nhanh cùn. Nếu sản phẩm cuối là lát thì phải thái khi còn tươi, chấp nhận lát co lại khi khô.
Ép mẻ bằng cách nâng nhiệt sau 12 giờ
Đây là cám dỗ lớn nhất với linh chi vì mẻ rất dài. Nhưng phần lõi lúc đó vẫn ẩm, và nâng nhiệt chỉ làm mặt ngoài chai lại, bịt nốt đường thoát ẩm. Mẻ kéo dài thêm chứ không ngắn đi.
Một đơn sấy nấm linh chi chạy thế nào
- Nhận và cân. Nguyên liệu được cân khi vào xưởng, phân loại và loại phần không đạt. Con số này là căn cứ tính tỉ lệ hao hụt.
- Sơ chế. Cắt chân, làm sạch bào tử mặt dưới, thái lát 3–5 mm nếu làm hàng lát.
- Sấy. Chạy ở 45–50 °C trong khoảng 18–30 giờ, theo dõi đường cong nhiệt và đảo khay giữa mẻ.
- Kiểm ẩm. Đo tại lõi phần dày nhất cho tới khi đạt 10–12 %. Đo ở rìa luôn cho kết quả đẹp hơn thực tế.
- Để nguội và đóng gói. Để nguội hẳn rồi mới đóng — đóng lúc còn ấm là nhốt hơi nước trong bao. Đóng theo quy cách đã chốt, dán nhãn của khách nếu có.
Mỗi lô đi kèm một phiếu sấy ghi khối lượng vào và ra, thông số đã chạy và độ ẩm đo được. Phiếu này là thứ khiến mẻ thứ mười giống mẻ đầu tiên.
Kiểm tra gì khi nhận hàng
- Độ ẩm. Đối chiếu với mức 10–12 % đã chốt trong hợp đồng, đo ở phần dày nhất chứ không ở rìa.
- Độ đồng đều. Lấy ngẫu nhiên vài chục miếng ở các vị trí khác nhau trong lô; chúng phải giống nhau về màu và độ khô.
- Tỉ lệ hao hụt. So khối lượng thành phẩm với khối lượng nguyên liệu ghi trên phiếu sấy.
- Bao bì. Kiểm tra độ kín của mối hàn và sự có mặt của gói hút ẩm nếu quy cách có yêu cầu.
Hao hụt và cách tính giá
Mười ki-lô-gam linh chi tươi cho khoảng 3,0 đến 4,0 ki-lô-gam thành phẩm. Đây là tỉ lệ cao so với dược liệu khác vì linh chi vốn đã ít nước.
Cách tính đầy đủ nằm ở trang giá sấy gia công. Con số của đúng lô hàng anh chị có chỉ chắc chắn sau khi cân trên mẻ thử.
Chuẩn bị gì trước khi gửi mẫu
- Thu hái khi tai đã ngừng phát triển, viền trắng đã chuyển màu.
- Làm sạch bào tử mặt dưới nếu sản phẩm cuối cần mặt sạch.
- Báo rõ làm tai nguyên, lát hay nguyên liệu xay bột — ba quy cách khác nhau.
- Ghi nguồn gốc và ngày thu hái để xưởng lập phiếu sấy.
Mẫu thử chỉ cần 200–500 gam. Xưởng chạy thử trên chính dây chuyền sẽ dùng cho đơn thật, gửi lại ảnh thành phẩm, tỉ lệ hao hụt và bảng giá trong vòng 24 giờ.
Hỏi đáp
Sấy linh chi mất bao lâu một mẻ?
Từ 18 đến 30 giờ tuỳ độ dày tai và có thái lát hay không. Đây là một trong những nguyên liệu chạy mẻ dài nhất ở dải sấy lạnh.
Vì sao linh chi sấy bị mất bóng mặt trên?
Do nhiệt vượt 55 độ C. Lớp bóng là đặc điểm người mua nhìn vào để đánh giá, nên đây là chỗ không nên đánh đổi lấy thời gian.
Xưởng có kiểm nghiệm hàm lượng hoạt chất không?
Không. Xưởng cấp phiếu sấy ghi nhiệt độ và thời gian đã chạy; kiểm nghiệm do đơn vị độc lập thực hiện.
Đặt gia công sấy nấm linh chi cần tối thiểu bao nhiêu nguyên liệu?
Mẻ thử nhận từ 200 gam, đủ để chốt nhiệt độ, thời gian và độ ẩm đích cho đúng lô của anh chị. Với đơn thật, gia công sấy nấm linh chi nên gom đủ một mẻ máy vì chi phí một mẻ gần như không đổi theo khối lượng. Xưởng báo giá trong 24 giờ sau khi chạy mẻ thử và cân thành phẩm.
Dịch vụ sấy nấm linh chi của xưởng gồm những gì?
Xưởng nhận nguyên liệu, sơ chế theo yêu cầu đã thống nhất, chạy mẻ đúng thông số đã chốt trên mẻ thử, rồi đóng gói và bàn giao kèm phiếu sấy ghi lại nhiệt độ và thời gian. Sấy nấm linh chi gia công nghĩa là nguyên liệu và thành phẩm đều thuộc về anh chị; xưởng chỉ bán công đoạn làm khô và đóng gói, không mua bán nguyên liệu.
Nhàn Trần Gia
Người sáng lập và điều hành dịch vụ sấy gia công Hoàng Trà. Toàn bộ thông số sấy đăng trên trang này được lấy từ phiếu sấy thực tế của xưởng và duyệt trước khi đăng.
Dịch vụ liên quan
Trước khi gửi hàng, anh chị nên xem thêm
Bài cùng nhóm sấy dược liệu
Gửi mẫu, nhận báo giá trong 24 giờ
Gửi 200–500 g mẫu kèm yêu cầu về độ ẩm, màu và quy cách đóng gói. Xưởng sấy thử, gửi lại ảnh thành phẩm và bảng giá theo mẻ.