Ngô là mặt hàng mà mục tiêu duy nhất của việc sấy là lưu kho an toàn. Không ai quan tâm hạt ngô sau sấy có đẹp hay không; điều quan trọng là độ ẩm xuống dưới ngưỡng nấm mốc phát triển được và giữ nguyên như vậy suốt mùa.
Ngô sấy bằng công nghệ nào
Đây là nhóm điển hình của sấy nóng: nguyên liệu giá thấp, sản lượng lớn, không cần giữ màu hay hoạt chất. Chi phí trên mỗi tấn của sấy nóng thấp hơn hẳn hai công nghệ còn lại, và với ngô thì chênh lệch đó quyết định việc có lãi hay không.
Thông số sấy ngô
| Thông số | Dải làm việc | Vì sao đặt như vậy |
|---|---|---|
| Công nghệ nên dùng | Sấy nóng | Chi phí thấp nhất cho sản lượng lớn, không cần giữ màu |
| Nhiệt độ làm việc | 60–80 °C theo hai đến ba nấc tăng dần | Vào nhiệt cao ngay là tạo lớp vỏ chai bịt lõi hạt |
| Chuẩn bị nguyên liệu | Tách hạt, sàng loại tạp chất và hạt lép | Tạp chất làm mẻ khô không đều |
| Độ ẩm thành phẩm | 12–13 % | Trên 14 % là ngưỡng nấm mốc phát triển khi lưu kho |
| Thời gian một mẻ | 6–12 giờ | Tuỳ độ ẩm ban đầu, ngô mới thu hoạch có thể trên 25 % |
| Khối lượng còn lại | 72–85 % | Chỉ mất phần nước dư, không mất chất khô |
Dải điển hình của ngànhKhoảng làm việc thông dụng, không phải số đo của một lô cụ thể.
Hai lỗi hay gặp khi sấy ngô
Đo độ ẩm ở lớp hạt trên mặt
Lớp trên tiếp xúc gió nhiều nhất nên khô trước. Số đo ở đó thấp hơn thực tế của cả khối vài phần trăm — đủ để một lô 14 % được đánh giá là 12 % và mốc sau vài tuần.
Đóng bao ngay khi ngô còn nóng
Hạt ra buồng còn 50–60 °C. Đóng bao kín ngay thì hơi ẩm còn lại trong khối hạt ngưng tụ ở lớp tiếp xúc với thành bao, tạo một vành ẩm chạy quanh bao và mốc bắt đầu từ đó.
Một đơn sấy ngô chạy thế nào
- Nhận và cân. Nguyên liệu được cân khi vào xưởng, phân loại và loại phần không đạt. Con số này là căn cứ tính tỉ lệ hao hụt.
- Sơ chế. Tách hạt, sàng loại tạp chất và hạt lép.
- Sấy. Chạy ở 60–80 °C theo hai đến ba nấc tăng dần trong khoảng 6–12 giờ, theo dõi đường cong nhiệt và đảo khay giữa mẻ.
- Kiểm ẩm. Đo tại lõi phần dày nhất cho tới khi đạt 12–13 %. Đo ở rìa luôn cho kết quả đẹp hơn thực tế.
- Để nguội và đóng gói. Để nguội hẳn rồi mới đóng — đóng lúc còn ấm là nhốt hơi nước trong bao. Đóng theo quy cách đã chốt, dán nhãn của khách nếu có.
Mỗi lô đi kèm một phiếu sấy ghi khối lượng vào và ra, thông số đã chạy và độ ẩm đo được. Phiếu này là thứ khiến mẻ thứ mười giống mẻ đầu tiên.
Kiểm tra gì khi nhận hàng
- Độ ẩm. Đối chiếu với mức 12–13 % đã chốt trong hợp đồng, đo ở phần dày nhất chứ không ở rìa.
- Độ đồng đều. Lấy ngẫu nhiên vài chục miếng ở các vị trí khác nhau trong lô; chúng phải giống nhau về màu và độ khô.
- Tỉ lệ hao hụt. So khối lượng thành phẩm với khối lượng nguyên liệu ghi trên phiếu sấy.
- Bao bì. Kiểm tra độ kín của mối hàn và sự có mặt của gói hút ẩm nếu quy cách có yêu cầu.
Hao hụt và cách tính giá
Mười ki-lô-gam ngô hạt tươi ở độ ẩm 25 % cho khoảng 8,5 đến 8,8 ki-lô-gam ngô khô ở 12 %. Với nhóm hạt, cách tính chuẩn là theo chênh lệch độ ẩm chứ không theo tỉ lệ cố định — xưởng đo độ ẩm đầu vào rồi tính ra khối lượng dự kiến.
Cách tính đầy đủ nằm ở trang giá sấy gia công. Con số của đúng lô hàng anh chị có chỉ chắc chắn sau khi cân trên mẻ thử.
Chuẩn bị gì trước khi gửi mẫu
- Tách hạt và sàng sạch tạp chất, đất cát trước khi giao.
- Báo độ ẩm đầu vào nếu đã đo, hoặc để xưởng đo khi nhận hàng.
- Báo trước lịch giao trong mùa thu hoạch để xưởng xếp máy.
- Chuẩn bị bao và kho khô ráo cho hàng sau sấy.
Mẫu thử chỉ cần 200–500 gam. Xưởng chạy thử trên chính dây chuyền sẽ dùng cho đơn thật, gửi lại ảnh thành phẩm, tỉ lệ hao hụt và bảng giá trong vòng 24 giờ.
Hỏi đáp
Ngô cần sấy xuống bao nhiêu phần trăm để lưu kho được?
Thông thường là 12 đến 13 phần trăm. Trên 14 phần trăm thì nấm mốc phát triển được khi nhiệt độ kho lên cao. Nếu lưu kho dài trên sáu tháng thì nên hạ về 12 phần trăm.
Sấy ngô có làm giảm chất lượng hạt giống không?
Có, nếu nhiệt quá cao. Ngô làm giống cần sấy ở nhiệt thấp hơn nhiều so với ngô thương phẩm để không làm chết phôi. Anh chị phải báo rõ mục đích khi đặt hàng.
Xưởng có nhận sấy ngô theo tấn không?
Có. Đây là nhóm chạy trên dây chuyền sấy nóng nên sản lượng lớn là lợi thế về giá. Nên báo trước lịch giao vì mùa thu hoạch là lúc máy kín lịch nhất.
Gia công sấy ngô tính giá theo gì?
Dây chuyền sấy nóng có chi phí trên mỗi ki-lô-gam thấp nhất nên càng nhiều càng lợi; xưởng nhận gia công sấy ngô từ vài tạ trở lên và chạy được hàng tấn mỗi ngày theo mùa vụ. Lô nhỏ vài chục ki-lô-gam thì tiền vận chuyển thường lớn hơn phần tiết kiệm được. Mẻ thử vẫn nhận từ 200 gam để chốt thông số.
Dịch vụ sấy ngô của xưởng gồm những gì?
Xưởng nhận nguyên liệu, sơ chế theo yêu cầu đã thống nhất, chạy mẻ đúng thông số đã chốt trên mẻ thử, rồi đóng gói và bàn giao kèm phiếu sấy ghi lại nhiệt độ và thời gian. Sấy ngô gia công nghĩa là nguyên liệu và thành phẩm đều thuộc về anh chị; xưởng chỉ bán công đoạn làm khô và đóng gói, không mua bán nguyên liệu.
Nhàn Trần Gia
Người sáng lập và điều hành dịch vụ sấy gia công Hoàng Trà. Toàn bộ thông số sấy đăng trên trang này được lấy từ phiếu sấy thực tế của xưởng và duyệt trước khi đăng.
Dịch vụ liên quan
Trước khi gửi hàng, anh chị nên xem thêm
Bài cùng nhóm sấy nông sản & thực phẩm
Gửi mẫu, nhận báo giá trong 24 giờ
Gửi 200–500 g mẫu kèm yêu cầu về độ ẩm, màu và quy cách đóng gói. Xưởng sấy thử, gửi lại ảnh thành phẩm và bảng giá theo mẻ.