Phơi âm can là cách làm lâu đời và với một số dược liệu thì vẫn là cách tốt. Vấn đề của nó không phải chất lượng mà là không kiểm soát được.
Hai cách khác nhau ở đâu
Phơi âm can làm khô bằng không khí tự nhiên trong bóng râm, mất vài ngày tới vài tuần, và phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết. Sấy buồng làm khô bằng không khí đã hạ ẩm ở nhiệt kiểm soát, mất vài giờ tới một ngày, và cho kết quả lặp lại được giữa các mẻ.
Ba rủi ro của cách phơi
Gặp mưa giữa chừng
Nguyên liệu đã khô một phần gặp ẩm trở lại là môi trường lý tưởng cho mốc. Một trận mưa có thể làm hỏng công của cả tuần.
Bụi, côn trùng và động vật
Sân phơi không kín. Đây là lý do dược liệu phơi thường có chỉ tiêu vi sinh kém hơn dược liệu sấy buồng.
Không lặp lại được
Mẻ phơi tháng ba và mẻ phơi tháng bảy khác nhau. Khi khách hỏi vì sao lô này khác lô trước thì không có dữ liệu nào để trả lời.
So trên cùng một lô
| Tiêu chí | Phơi âm can | Sấy buồng |
|---|---|---|
| Thời gian | Vài ngày tới vài tuần | 4 – 22 giờ |
| Phụ thuộc thời tiết | Hoàn toàn | Không |
| Độ đồng đều giữa các mẻ | Thấp | Cao |
| Rủi ro vi sinh | Cao hơn | Thấp hơn |
| Giữ tinh dầu | Tốt nếu trời khô | Tốt nếu chạy dưới ngưỡng nhiệt |
| Hồ sơ ghi lại được | Không | Có phiếu sấy từng mẻ |
Dải điển hình của ngànhKhoảng làm việc thông dụng, không phải số đo của một lô cụ thể.
Khi nào nên giữ cách phơi
- Sản phẩm gắn với cách làm truyền thống. Một số dòng trà và dược liệu bán kèm câu chuyện nghề; khi đó cách làm là một phần giá trị.
- Sản lượng nhỏ và mùa khô ổn định. Nếu vùng nguyên liệu có mùa khô dài và kho phơi kín thì rủi ro giảm nhiều.
- Có sân phơi che chắn được. Lưới chắn côn trùng, mái che mưa, nền sạch.
- Kết hợp: phơi giai đoạn đầu, sấy hoàn thiện. Cách nhiều cơ sở dùng để vừa tiết kiệm vừa kiểm soát được khâu cuối.
So hai mẫu thế nào
- Đo độ ẩm cả hai bằng cùng một phương pháp, đo tại lõi.
- So màu dưới cùng nguồn sáng; phơi thường bạc hơn nếu lọt nắng.
- Ngửi lần lượt để so mùi.
- Gửi kiểm nghiệm chỉ tiêu vi sinh của cả hai mẫu.
Hai sai lầm hay gặp
Phơi nắng rồi gọi là âm can
Âm can là phơi trong bóng râm. Chỉ cần lọt nắng vài giờ là màu và một phần hoạt chất của nhóm nhạy sáng đã mất.
Chuyển hẳn sang sấy máy mà giữ nguyên thông số của người khác
Mỗi nguyên liệu một dải nhiệt. Chạy mẻ thử rồi chốt thông số cho đúng lô của mình.
Việc này ảnh hưởng tới chi phí thế nào
Phơi gần như không tốn tiền điện nhưng tốn mặt bằng, công đảo và rủi ro mất lô. Sấy buồng tốn điện nhưng quay vòng nhanh và cho hàng đồng đều. Với sản lượng đều quanh năm thì sấy buồng thường rẻ hơn tính trên mỗi ki-lô-gam đạt chuẩn.
Cách tính đầy đủ nằm ở trang giá sấy gia công. Xưởng chỉ chốt con số cho đúng lô của anh chị sau khi chạy mẻ thử và cân thành phẩm.
Hỏi đáp
Xưởng có nhận sấy hoàn thiện cho hàng đã phơi dở không?
Có. Anh chị báo rõ hàng đã phơi mấy ngày và độ ẩm hiện tại để xưởng đặt lại thông số.
Sấy máy có làm mất nét truyền thống không?
Về mùi và màu thì sấy đúng dải nhiệt cho kết quả tương đương hoặc tốt hơn. Nét khác biệt nếu có nằm ở câu chuyện sản phẩm, đó là lựa chọn của anh chị.
Hàng phơi có bán được giá hơn không?
Tuỳ thị trường. Một số dòng trà và dược liệu đặc sản có, phần lớn còn lại thì người mua nhìn vào màu, mùi và chỉ tiêu kiểm nghiệm.

Nhàn Trần Gia
Người sáng lập và điều hành dịch vụ sấy gia công Hoàng Trà. Toàn bộ thông số sấy đăng trên trang này được lấy từ phiếu sấy thực tế của xưởng và duyệt trước khi đăng.
Dịch vụ liên quan
Trước khi gửi hàng, anh chị nên xem thêm
Bài cùng nhóm sấy dược liệu
Gửi mẫu, nhận báo giá trong 24 giờ
Gửi 200–500 g mẫu kèm yêu cầu về độ ẩm, màu và quy cách đóng gói. Xưởng sấy thử, gửi lại ảnh thành phẩm và bảng giá theo mẻ.


