Đông trùng hạ thảo là nguyên liệu mà giá trị nằm trong hoạt chất chứ không ở hình thức — dù hình thức cũng ảnh hưởng tới giá bán. Cả hai đều mất đi khi nhiệt độ vượt ngưỡng, và không cách nào nhìn ra bằng mắt.
Đông trùng hạ thảo sấy bằng công nghệ nào
Cordycepin và adenosine là hợp chất hữu cơ kém bền nhiệt. Ở 60 °C của sấy nóng, một phần đáng kể bị phân huỷ trong khi sợi nấm co rúm và ngả màu nâu. Sấy thăng hoa giữ nhiệt độ cao nhất của sản phẩm ở khoảng 30 °C và giữ nguyên hình sợi — đây là công nghệ mặc định cho nhóm này.
Thông số sấy đông trùng hạ thảo
| Thông số | Dải làm việc | Vì sao đặt như vậy |
|---|---|---|
| Công nghệ nên dùng | Sấy thăng hoa | Giữ hoạt chất và hình sợi, hai thứ quyết định giá bán |
| Nhiệt độ làm việc | Cấp đông −40 °C, khay không quá 30 °C | Đây là ràng buộc, không phải tuỳ chọn |
| Chuẩn bị nguyên liệu | Cắt gốc, rửa nhanh, để ráo, xếp một lớp | Không ngâm nước vì sợi hút nước rất nhanh |
| Độ ẩm thành phẩm | 2–4 % | Khô sâu để bảo quản dài mà không cần lạnh |
| Thời gian một mẻ | 20–28 giờ | Sợi mảnh nhưng nhiệt khay thấp nên mẻ vẫn dài |
| Khối lượng còn lại | 12–18 % | Sợi tươi chứa khoảng 85 % nước |
Dải điển hình của ngànhKhoảng làm việc thông dụng, không phải số đo của một lô cụ thể.
Hai lỗi hay gặp khi sấy đông trùng hạ thảo
Rửa sợi bằng cách ngâm
Sợi nấm hút nước rất nhanh, ngâm một phút là khối lượng tăng rõ và toàn bộ phần nước đó phải sấy đi. Mẻ dài hơn, chi phí cao hơn, mà một phần hoạt chất tan trong nước cũng theo đó ra đi.
Xếp sợi thành lớp dày cho đầy khay
Sợi đè lên nhau thì lớp dưới thăng hoa chậm hơn nhiều, và để bù thì phải kéo dài mẻ hoặc nâng nhiệt khay. Cả hai đều làm giảm chất lượng. Một lớp mỏng, chừa khe là cách duy nhất.
Một đơn sấy đông trùng hạ thảo chạy thế nào
- Nhận và cân. Nguyên liệu được cân khi vào xưởng, phân loại và loại phần không đạt. Con số này là căn cứ tính tỉ lệ hao hụt.
- Sơ chế. Cắt gốc, rửa nhanh, để ráo, xếp một lớp.
- Sấy. Chạy ở Cấp đông −40 °C, khay không quá 30 °C trong khoảng 20–28 giờ, theo dõi đường cong nhiệt và đảo khay giữa mẻ.
- Kiểm ẩm. Đo tại lõi phần dày nhất cho tới khi đạt 2–4 %. Đo ở rìa luôn cho kết quả đẹp hơn thực tế.
- Để nguội và đóng gói. Để nguội hẳn rồi mới đóng — đóng lúc còn ấm là nhốt hơi nước trong bao. Đóng theo quy cách đã chốt, dán nhãn của khách nếu có.
Mỗi lô đi kèm một phiếu sấy ghi khối lượng vào và ra, thông số đã chạy và độ ẩm đo được. Phiếu này là thứ khiến mẻ thứ mười giống mẻ đầu tiên.
Kiểm tra gì khi nhận hàng
- Độ ẩm. Đối chiếu với mức 2–4 % đã chốt trong hợp đồng, đo ở phần dày nhất chứ không ở rìa.
- Độ đồng đều. Lấy ngẫu nhiên vài chục miếng ở các vị trí khác nhau trong lô; chúng phải giống nhau về màu và độ khô.
- Tỉ lệ hao hụt. So khối lượng thành phẩm với khối lượng nguyên liệu ghi trên phiếu sấy.
- Bao bì. Kiểm tra độ kín của mối hàn và sự có mặt của gói hút ẩm nếu quy cách có yêu cầu.
Hao hụt và cách tính giá
Mười ki-lô-gam sợi tươi cho khoảng 1,2 đến 1,8 ki-lô-gam thành phẩm. Với mặt hàng giá trị cao như đông trùng, chi phí sấy chiếm tỉ lệ nhỏ trong giá bán nên việc chọn công nghệ đắt nhất vẫn là quyết định đúng về kinh tế.
Cách tính đầy đủ nằm ở trang giá sấy gia công. Con số của đúng lô hàng anh chị có chỉ chắc chắn sau khi cân trên mẻ thử.
Chuẩn bị gì trước khi gửi mẫu
- Thu hoạch và chuyển trong ngày, giữ mát. Sợi để lâu sẽ mềm và sẫm màu.
- Cắt sát gốc, loại sợi gãy và sợi đã ngả nâu.
- Ghi rõ nguồn gốc lô và ngày thu hoạch để xưởng lập phiếu sấy.
- Nếu có ngưỡng nhiệt độ bắt buộc theo tiêu chuẩn riêng, báo trước để ghi vào phiếu.
Mẫu thử chỉ cần 200–500 gam. Xưởng chạy thử trên chính dây chuyền sẽ dùng cho đơn thật, gửi lại ảnh thành phẩm, tỉ lệ hao hụt và bảng giá trong vòng 24 giờ.
Hỏi đáp
Sấy thăng hoa giữ được bao nhiêu phần trăm cordycepin?
Xưởng không đưa ra con số vì đó phải là kết quả kiểm nghiệm. Điều nói được chắc chắn là nhiệt độ cao nhất trong cả mẻ chỉ khoảng 30 độ C, thấp hơn nhiều ngưỡng phân huỷ của hoạt chất. Muốn số cụ thể thì gửi mẫu trước và sau khi sấy đi kiểm nghiệm.
Xưởng cấp giấy tờ gì cho lô đông trùng?
Phiếu sấy ghi khối lượng vào, thông số đã chạy, thời gian mẻ, độ ẩm đo được và khối lượng ra. Đây là hồ sơ gia công, không phải phiếu kiểm nghiệm hoạt chất.
Đông trùng sấy bảo quản được bao lâu?
Đóng kín khí kèm gói hút ẩm thì 18 đến 24 tháng ở nhiệt độ thường. Sợi khô 2 đến 4 phần trăm hút ẩm rất nhanh nên tuyệt đối không để hở.
Xưởng nhận gia công sấy đông trùng hạ thảo từ sản lượng bao nhiêu?
Mẻ thử nhận từ 200 gam để anh chị nhìn thấy thành phẩm và tỉ lệ thu hồi trước khi quyết định. Một mẻ thăng hoa chạy 18 tới 36 giờ và tiền điện gần như không đổi dù khay đầy hay vơi, nên gia công sấy đông trùng hạ thảo chỉ có giá tốt khi gom đủ một mẻ máy. Đơn giá chốt sau mẻ thử, tính trên khối lượng nguyên liệu tươi nhận vào.
Dịch vụ sấy đông trùng hạ thảo của xưởng gồm những gì?
Xưởng nhận nguyên liệu, sơ chế theo yêu cầu đã thống nhất, chạy mẻ đúng thông số đã chốt trên mẻ thử, rồi đóng gói và bàn giao kèm phiếu sấy ghi lại nhiệt độ và thời gian. Sấy đông trùng hạ thảo gia công nghĩa là nguyên liệu và thành phẩm đều thuộc về anh chị; xưởng chỉ bán công đoạn làm khô và đóng gói, không mua bán nguyên liệu.
Nhàn Trần Gia
Người sáng lập và điều hành dịch vụ sấy gia công Hoàng Trà. Toàn bộ thông số sấy đăng trên trang này được lấy từ phiếu sấy thực tế của xưởng và duyệt trước khi đăng.
Dịch vụ liên quan
Trước khi gửi hàng, anh chị nên xem thêm
Bài cùng nhóm sấy dược liệu
Gửi mẫu, nhận báo giá trong 24 giờ
Gửi 200–500 g mẫu kèm yêu cầu về độ ẩm, màu và quy cách đóng gói. Xưởng sấy thử, gửi lại ảnh thành phẩm và bảng giá theo mẻ.